Ondanks dat komen er verschillende typen binnen het ras voor zodat het niet eenvoudig is het exterieur treffend te omschrijven. De stokmaat kan zelfs variëren van 1.30 m. tot 1.42 m. en vaak hoger. Het ras heeft een brede sterke rug, dSinds honderden jaren leven Fell Pony's al in het halfwild in grote kuddes in de heuvels van Cumbria en Westmoreland (Noord Engelse Fells) aan de grens met Schotland en dienden de inheemse boeren als betrouwbare, robuuste, iepe borst en een korte croup. Opvallend is de vaak voorkomende zwarte en donkerbruine kleur met weinig aftekeningen maar ook vos en grijs komt meermaals voor. De manen en staart zijn dicht en lang met veel haar aan de benen. Lichtere hoogbenige typen wisselen af met uitgesproken koudbloedachtige typen. Vermoedelijk veel met elkaar verwante rassen leven van Noorwegen tot Portugal, in een lijn langs de Atlantische kust. Tot deze rassen behoren o.a. de Noorse Döle-paarden, de Dales, Fell Ponies, het Friesche paard, Landais, de Mérens in Frankrijk en de Pottok, Asturcon, Garron en Losino in Spanje en Portugal. De enige uitzondering is de Italiaanse Bardigiano. Die past ook qua type exact in deze groep, maar is de enigste die niet in in de lijn van de Atlantische Kuststreek valt.

Bij al deze bovengenoemde rassen hebben we hoogstwaarschijnlijk met zeer oorspronkelijk gebleven pony's te doen. Welke in relatief ontoegankelijke gebieden, misschien ooit eens gemeenzaam in de dichte oerwouden van West Europa, geleefd hebben. Een omgeving die de donkere kleur als ideale schutskleur in het donkere woud zou kunnen verklaren. Misschien dat ooit genetisch de uiteindelijke werkelijke verbondenheid kan onthullen.

Sinds honderden jaren leven Fell Pony's al in het halfwild in grote kuddes in de heuvels van Cumbria en Westmoreland (Noord Engelse Fells) aan de grens met Schotland en dienden de inheemse boeren als betrouwbare, robuuste, werkdieren met allround talent. Ze trokken ploegen en turfkarren, fungeerden als pakpony's, werkten in mijnen en droegen de vracht van de mijnen naar de zeehaven, op de zondagen trokken ze een lichte wagen in vlotte draf naar de kerk en ook onder de man sloegen ze geen gek figuur. In de fokkerij werd er voornamelijk geselecteerd op gezondheid, prestatie, omgangsvormen, moed en werkwilligheid. Pas in 1898 werd een stamboek opgericht. Kenners gaan er van uit dat de Fell Pony een van de oudste en zuiverste bewaarde rassen van Engeland is.

Ondanks dat komen er verschillende typen binnen het ras voor zodat het niet eenvoudig is het exterieur treffend te omschrijven. De stokmaat kan zelfs variëren van 1.30 m. tot 1.42 m. en vaak hoger. Het ras heeft een brede sterke rug, diepe borst en een korte croup. Opvallend is de vaak voorkomende zwarte en donkerbruine kleur met weinig aftekeningen maar ook vos en grijs komt meermaals voor. De manen en staart zijn dicht en lang met veel haar aan de benen. Lichtere hoogbenige typen wisselen af met uitgesproken koudbloedachtige typen. Vermoedelijk veel met elkaar verwante rassen leven van Noorwegen tot Portugal, in een lijn langs de Atlantische kust. Tot deze rassen behoren o.a. de Noorse Döle-paarden, de Dales, Fell Ponies, het Friesche paard, Landais, de Mérens in Frankrijk en de Pottok, Asturcon, Garron en Losino in Spanje en Portugal. De enige uitzondering is de Italiaanse Bardigiano. Die past ook qua type exact in deze groep, maar is de enigste die niet in in de lijn van de Atlantische Kuststreek valt.

foto: Fell Pony Stud

foto: fell pony

foto: fell pony

Na de 2e wereldoorlog nam het aantal Fell Pony's drastisch af omdat er door de mechanisatie geen werkdieren meer gebruikt werden. Pas met de opkomst van de rij- en mensport ontdekte men opnieuw de voordelen van de Fell Pony. Uithoudingsvermogen over lange afstand, ongecompliceerdheid, robuustheid, en makkelijk in de omgang. Ze zijn misschien niet de aller snelste, maar buitengewoon geschikt voor vrijetijdsritten, mensport (Prins Philip rijdt met een 4-span), dressuur en ook voor therapeutisch rijden.

Rasbeschrijving

Hoogte: Maximaal 142.2 cm
Kleur: Zwart, bruin, vos en grijs. Bij voorkeur geen wit, ofschoon een kolletje en/of een minimaal wit op of onder de sok van de achtervoet is toegestaan. Fell pony's met teveel wit kunnen wel opgenomen worden in het register-veulenboek en register.
Hoofd: klein, scherp getekend, goede houding, breed voorhoofd, taps toelopend naar de neus.
Neusvleugels: groot en open.
Ogen: opvallend, helder, zachtaardig en intelligent.
Oren: klein, goedgeplaatst en goedgevormd.
Keel en kaken: fijn en scherp, niet inferieur tonend, ruim en niet te zwaar.
Hals: geproportioneerde lengte, flexibel, sterk en niet te zwaar, matig gebogen in geval van een hengst.
Schouders: goede ligging naar achter en schuin aflopend, niet te fijn bij de schoft, noch te zwaar aan de uiteinden, een goed en lang schouderblad, goed ontwikkelde spieren.
Romp: goede sterke rug met contour, gespierde lendenen, diepe romp, brede borst, rond geribd van schouders tot flanken, kort en goed aangesloten, sterke vierkante achterhand met een goede staart inplant.
Hoeven, benen en gewrichten: hoeven van goede afmeting, rond en goed gevormd, open bij de hiel met karakteristiek blauwe hoorn, niet lang aflopend kootbeen, voorbenen moeten recht zijn, goed geplaatst niet te strak bij de ellebogen, grote goed gevormde knieën, korte pijp, voldoende lengte en plat bot onder de knie, minstens 20 cm (8 inches), zeer goed gespierd.
Achterbenen: goed ontwikkelde dijen en bovenbenen, goed gespierd, goed scherp gesneden spronggewricht, veel been onder het gewricht, spronggewricht mag niet sikkelvormig of koehakkig zijn.
Manen, staart en behang: veel fijn haar op de hielen (grof haar is niet toegestaan), het fijne haar, met uitzondering van de hiel, mag zomers verwijderd worden. Manen en staart mogen niet geknipt worden.
Bewegingen: stap, welbewust en fier, draf goed gebalanceerd met goede actie van knie en sponggewricht, goede beweging vanuit de schouder en goede buiging van het spronggewricht, niet te ruim en niet te kort; moet een goede gang en uithoudingsvermogen tonen, waarbij de achterhand goed onder het lichaam wordt gebracht.
Algemene eigenschappen: de Fell Pony moet hard van constitutie zijn, goede pony eigenschappen tonen met de onmiskenbare verschijnselen van hardheid zo speciaal voor bergpony's en tezelfdertijd een levendige, alerte verschijning hebben met een goede botten structuur.

Het gebruik

De Fell pony is van oudsher al een zeer veelzijdige pony geweest en is dat nu nog. De Fell pony kan zowel onder het zadel als aangespannen worden gebruikt. Fell pony's zijn echter geen miniatuur uitvoering van het Friesche paard, het blijven Fell pony's; eigenzinnig, individueel en onvergelijkbaar met andere rassen. Het karakter van de Fell pony is rustig, lief, betrouwbaar en intelligent en mede daardoor een veelzijdige gezinspony.

De Fokkerij
Een van de bekendste fokkerijen was de beroemde Heltondale kudde van fokker Sarge Noble. Wegens ouderdom moest deze fokker gedwongen zijn uit meer dan 100 pony's bestaande kudde via een veiling verkopen. Veel oude Engelse fokkers die meer dan honderden jaren Fell pony's fokten en hun kennis van vader op zoon doorgaven sterven nu uit. Er voor in de plaats komen soms jongere generaties fokkers voor wie de Fell pony niets meer is dan een middel om geld te verdienen. Dat betekend helaas dat de fokkerij gevaar loopt, zich meer en meer naar de vraag van de koper gaat oriënteren. De koper die meer naar het uitzien vraagt als naar de "ware waarden" van een Fell pony.
In Nederland zijn nu ongeveer 350 Fell Pony's, in Duitsland 200 tegen maar 35 in Zwitserland. Voor geïnteresseerde kopers is het echter nog steeds heel moeilijk om aan een goede pony te komen.
De eerste Fell pony's werden in 1993 geïmporteerd naar Nederland. De vereniging Het Nederlands Fell Pony Stamboek is opgericht in februari 1995 en in januari 1997 erkend als stamboek. Stamboek (NFPS)

Na de 2e wereldoorlog nam het aantal Fell Pony's drastisch af omdat er door de mechanisatie geen werkdieren meer gebruikt werden. Pas met de opkomst van de rij- en mensport ontdekte men opnieuw de voordelen van de Fell Pony. Uithoudingsvermogen over lange afstand, ongecompliceerdheid, robuustheid, en makkelijk in de omgang. Ze zijn misschien niet de aller snelste, maar buitengewoon geschikt voor vrijetijdsritten, mensport (Prins Philip rijdt met een 4-span), dressuur en ook voor therapeutisch rijden.

Hengst houdt de wacht
bij de Drybarrows Kudde
foto: fell pony
Rasbeschrijving
Hoogte: Maximaal 142.2 cm
Kleur: Zwart, bruin, vos en grijs. Bij voorkeur geen wit, ofschoon een kolletje en/of een minimaal wit op of onder de sok van de achtervoet is toegestaan. Fell pony's met teveel wit kunnen wel opgenomen worden in het register-veulenboek en register.
Hoofd: klein, scherp getekend, goede houding, breed voorhoofd, taps toelopend naar de neus.
Neusvleugels: groot en open.
Ogen: opvallend, helder, zachtaardig en intelligent.
Oren: klein, goedgeplaatst en goedgevormd.
Keel en kaken: fijn en scherp, niet inferieur tonend, ruim en niet te zwaar.
Hals: geproportioneerde lengte, flexibel, sterk en niet te zwaar, matig gebogen in geval van een hengst.
Schouders: goede ligging naar achter en schuin aflopend, niet te fijn bij de schoft, noch te zwaar aan de uiteinden, een goed en lang schouderblad, goed ontwikkelde spieren.
Romp: goede sterke rug met contour, gespierde lendenen, diepe romp, brede borst, rond geribd van schouders tot flanken, kort en goed aangesloten, sterke vierkante achterhand met een goede staart inplant.
Hoeven, benen en gewrichten: hoeven van goede afmeting, rond en goed gevormd, open bij de hiel met karakteristiek blauwe hoorn, niet lang aflopend kootbeen, voorbenen moeten recht zijn, goed geplaatst niet te strak bij de ellebogen, grote goed gevormde knieën, korte pijp, voldoende lengte en plat bot onder de knie, minstens 20 cm (8 inches), zeer goed gespierd.
Achterbenen: goed ontwikkelde dijen en bovenbenen, goed gespierd, goed scherp gesneden spronggewricht, veel been onder het gewricht, spronggewricht mag niet sikkelvormig of koehakkig zijn.
Manen, staart en behang: veel fijn haar op de hielen (grof haar is niet toegestaan), het fijne haar, met uitzondering van de hiel, mag zomers verwijderd worden. Manen en staart mogen niet geknipt worden.
Bewegingen: stap, welbewust en fier, draf goed gebalanceerd met goede actie van knie en sponggewricht, goede beweging vanuit de schouder en goede buiging van het spronggewricht, niet te ruim en niet te kort; moet een goede gang en uithoudingsvermogen tonen, waarbij de achterhand goed onder het lichaam wordt gebracht.
Algemene eigenschappen: de Fell Pony moet hard van constitutie zijn, goede pony eigenschappen tonen met de onmiskenbare verschijnselen van hardheid zo speciaal voor bergpony's en tezelfdertijd een levendige, alerte verschijning hebben met een goede botten structuur.

Het gebruik
De Fell pony is van oudsher al een zeer veelzijdige pony geweest en is dat nu nog. De Fell pony kan zowel onder het zadel als aangespannen worden gebruikt. Fell pony's zijn echter geen miniatuur uitvoering van het Friesche paard, het blijven Fell pony's; eigenzinnig, individueel en onvergelijkbaar met andere rassen. Het karakter van de Fell pony is rustig, lief, betrouwbaar en intelligent en mede daardoor een veelzijdige gezinspony.

De Fokkerij / fell breeding
Een van de bekendste fokkerijen was de beroemde Heltondale kudde van fokker Sarge Noble. Wegens ouderdom moest deze fokker gedwongen zijn uit meer dan 100 pony's bestaande kudde via een veiling verkopen. Veel oude Engelse fokkers die meer dan honderden jaren Fell pony's fokten en hun kennis van vader op zoon doorgaven sterven nu uit. Er voor in de plaats komen soms jongere generaties fokkers voor wie de Fell pony niets meer is dan een middel om geld te verdienen. Dat betekend helaas dat de fokkerij gevaar loopt, zich meer en meer naar de vraag van de koper gaat oriënteren. De koper die meer naar het uitzien vraagt als naar de "ware waarden" van een Fell pony.
In Nederland zijn nu ongeveer 350 Fell Pony's, in Duitsland 200 tegen maar 35 in Zwitserland. Voor geïnteresseerde kopers is het echter nog steeds heel moeilijk om aan een goede pony te komen.
De eerste Fell pony's werden in 1993 geïmporteerd naar Nederland. De vereniging Het Nederlands Fell Pony Stamboek is opgericht in februari 1995 en in januari 1997 erkend als stamboek. Stamboek (NFPS)
Heltondale Lucy X met haar veulen Sarge in Cumbria.
foto: fell poy

The Wild European pony migrated to the British Isle approx 15,000 B.C. One type predominated in northern England, and can be credited as the progenitor of the Fell Pony. When crop farming and animal husbandry replaced hunting, wild ponies were drastically reduced to conserve available pasture. In northern England ponies became almost extinct in some parts and those that remained existed in small pockets which encouraged inbreeding and so led to regional characteristics.

By the time the Romans were well established in the North there must have been a definite type of dark coloured pony, standing perhaps just over 13hh, bred within the local catchment area of Hadrian's Roman Wall. Bred from Fresian stallions and indigenous pony mares the resulting progeny inherited the strength and quiet nature of the Friesian along with the hardiness, thriftiness and pony character of the north country ponies. Most of the ponies were black, dark brown or bay, white markings were very rare, and as the size of the pony was governed by the quality of grazing, it is unlikely that ponies exceeding 13hh could have survived on the northern moorland.

The early Fell Pony type of animal made an ideal Fell Pony, it was strong and sure-footed, placid in nature and not too big to make loading and unloading difficult while being up to the weight of a full load. Fell Pony standing by fence Unlike the small native ponies of pre-Roman times, the improved Fell type was large enough for a man to ride and was recognised as a dual-purpose breed.

The Vikings used the ponies for ploughing and sledge pulling, the Normans for shepherding, by the thirteenth century there was a brisk trade in wool to Belgium, and local ponies were used to transport merchandise around the country, old packways can still be seen today.

The advent of the Industrial Revolution was a comparatively rapid innovation but one that, directly or otherwise, affected the whole country. Its initial effect on the Fell Pony came by way of iron-ore mines situated in the north-west of England. Once excavated the ore had to be transported across country to the smelting works of the north-east coast, and because of the uneven topography of the country and complete lack of suitable roads and canals, other feasible methods of transport had to be found. The coming of the railways meant redundancy for many of the pony teams and their dependant tradesmen, within an incredibly short period of time hundreds of ponies disappeared, many being sold abroad for slaughter. Fortunately the Fell Pony was still surviving in it's native Lakeland home, and despite it's dramatic rise and fall at the hands of the industrialists, as a breed it was quite unchanged, for the disbanding of pony teams had not affected the true pony breeding stock at home on the Cumbrian hills.

The affluent 1950's saw the beginnings of the popularity of riding for pleasure, a pursuit that has gained momentum ever since and in its wake guaranteed the future of many native breeds. The number of ponies being registered with the Fell Pony Society has risen gradually ever since.

Reference: Clive Richardson, The Fell Pony, J.A. Allen & Company Limited, London, 1990

See the Fell Pony Breed Standard

The Fell Pony Today

There is a demand for an all-round family pony capable of carrying all members of the family and versatile enough to fulfil a wide variety of jobs previously done by two or three more specialised animals. In this capacity the Fell Pony is ideal being well up to the weight of a heavy adult, yet quiet enough and not too big for a child. In many respects the present day family Fell Pony is mainly continuing to apply to modern demands, the same adaptability which endeared it to the Lakeland farmers of approximately a hundred years ago.

As a hack and general riding pony, the Fell's fast walk and easy paces make it a pleasant and comfortable ride, and its sure footedness ensures a safe passage over the roughest country. It is possible to ride a Fell Pony through places where other lighter bred ponies would come to grief and Fells seem to have a sixth sense which alerts them to possible danger, they seem to know which is the soundest track through soft marshy ground or the safest descent of a rocky hillside.

Fell Pony and rider clearing hurdle To test these qualities The Fell Pony Society holds an annual performance trial where the course comprises a varied range of difficult terrain including steep and twisting hills, boggy ground, a watercrossing and several natural hazards such as fallen logs and the like. Fell Ponies are generally creditable jumpers, particularly across country, being both agile and very clever on their feet, which is a valuable asset when jumping "blind" when out hunting. Although most lack the scope to make top class jumping ponies, their abilities are well up to local shows or Pony Club events where many prove their worth.

The rediscovery of Driving as a recreational sport has given the Fell Pony the means of continuing in a job which it has traditionally done for centuries. They are well suited to this work, having great stamina. The fact that the Fell Ponies breed very true to type makes it very easy to find matched pairs than is the case with many of the other breeds. Their main limitation in competitive work is their lack of speed, but their tireless energy compensates amply and several acquit themselves well in combined driving events. A few Fell Ponies are still used in Scotland carrying the stags and grouse panniers down from the moors. Some of HM The Queen's ponies are sometimes used for this purpose at Balmoral while others are used for both riding and driving by the Royal Family. Large numbers of Fell Ponies are used in riding and trekking stables throughout the country because of their docile temperaments and useful size. The Riding for the Disabled movement employs a number as mounts for both disabled children and adults.

All these attributes make the Fell Pony an Ideal Family Pony.

Ref: The History of the Fell Pony & The Modern Fell Pony - Fell Pony 2000

Fell Ponies being driven

Fell Pony Society Deutschland e.V.

Die Interessengemeinschaft Fell Pony Society Deutschland wurde am 14. Oktober 1995 als Vertretung und Tochterverband der Britischen Fell Pony Society in Schönecken gegründet. Zweck des Vereins ist die Pflege und Förderung der Rasse Fell Pony in den Bereichen Zucht, Sport und Freizeit.
Seine Ziele sind es, sich für den Erhalt des Fell Ponys und die Bewahrung des ursprünglichen Charakters dieser Rasse einzusetzen. Dies erfolgt in enger Zusammenarbeit mit der FPS-GB und der FN.

Spelt is zeer gezond

Spelt, het oergraan uit de bronstijd, heeft eigenschappen waar de meeste voedingsmiddelen het alleen maar om kunnen benijden: Spelt is gezond, voor lichaam én geest, houdt fit, past in de gastronomische tendens en is van nature een Eko graan, vooropgesteld dat men wel de oude, echte soorten, spelt kiest.

Spelt is, zoals men vaak leest niet een tarwesoort, maar een graan, wat de bakker vroeger gebruikte, voordat het hedendaagse graan, tarwe, werd gekweekt.
Het bevat wel gluten maar deze zijn niet te vergelijken met tarwegluten. Anders dan bij tarwe zitten de belangrijke voedingsstoffen in spelt, ook in het meellichaam ofwel bloemlichaam.
De voedingswaarde van tarwe bevindt zich hoofdzakelijk in de kiem en de zemel ( zie afbeelding-1), speltkorrel doorsnede ) die bij het malen voor het grootste gedeelte uitgemalen en uitgezeefd worden. Het bloemlichaam van tarwe bestaat voor het grootste gedeelte uit gluten. De vitaminen en mineralen zijn door het doorfokken met andere prioriteiten dan gezondheid, bijna volledig verdwenen uit tarwebloem. Daarom ook de noodzaak om als men tarwe eet, volkoren tarweproducten te kiezen hoewel de grove delen in volkorenmeel niet altijd even gezond, en zelfs beschadigend kunnen zijn voor de darmwand.
Bij spelt, helemaal bij biologische spelt, blijven de voedingsstoffen tijdens het maalproces wel behouden.
Omdat het bloemlichaam van spelt niet alleen maar gluten bevat, en de gluten die het bevat van een andere samenstelling zijn dan die in tarwe, is spelt, en producten gemaakt van spelt-bloem of spelt-meel, veel makkelijker te verteren, en deeg van speltmeel veel lichter met de hand te kneden dan tarwe.
Daarom is spelt zeer gezond.

Een ander belangrijk aspect is dat spelt niet de schadelijke lectinen bevat die in andere graansoorten, met name tarwe, zitten.
Een nadelig aspect van normale bloem of meel is dat het in het lichaam de aanwezigheid van insuline simuleert wat een onterecht effect heeft op de bloedsuikerspiegel en de navenante hormoonprocessen.
Als men bedenkt dat zolang er zich insuline in het bloed bevindt het lichaam eenvoudigweg geen vet kán verbranden, kunt u zich voorstellen waarom tarwe in verband gebracht wordt met onder andere overgewicht en suikerziekte, en de navenante ziekten, gevolgen en symptomen.
En zo ook de reden waarom iedereen eigenlijk tarwe zoveel mogelijk zou moeten mijden en over zou moeten stappen op spelt.
Toen wij 7 jaar geleden begonnen met onderzoek naar spelt konden we dat eigenlijk alleen maar vinden in de diervoeder industrie. De koeien en kalveren zijn al jaren geleden weer overgestapt op spelt. Het meel dat wij mensen eten is feitelijk niet geschikt voor dierlijke consumptie. Het vee krijgt er koliek, diaree en andere ontstekingen van en de productie opbrengst loopt achteruit.

Let op! In Nederland of België gemalen speltmeel kan delen of sporen van tarwe kan bevatten.
Voor mensen met een tarwevrij dieet kan dit onopgemerkt, op korte- of lange termijn ernstige gevolgen hebben.

Hoewel we het erg leuk vinden dat windmolens weer in opmars zijn en spelt na jarenlang promoten steeds populairder wordt, moeten wij waarschuwen voor molens waar ook tarwe wordt gemalen. De molensteen van authentieke windmolens kan niet gereinigd worden en als na het malen van tarwe, spelt wordt vermalen is dit niet zuiver en bevat dan een deel tarwe. Dit valt tot op heden moeilijk te controleren (lees verder over dit probleem) vandaar dat wij onze spelt uit Zuid Duitsland halen, bij een moderne molen die schoon gemaakt kan worden.

Afbeelding-1
1 - Zemelen, zemellagen, 2 - Aleurone laag, 3 - Endosperm, 4 - Kiem, 5 - Borstel

Bron van voedingswaarden Spelt

Spelt is niet alleen een van eiwitrijkste graansoorten, maar bevat ook vele vitaminen ( E, B groep, Foliumzuur, Niacine ) en mineralen, vooral ijzer, magnesium, fosfor. Wat de geestelijke gezondheid betreft, men weet hedentendagen, dat spelt zes van de acht essentiële aminozuren bevat, die in het lichaam de productie van hormonen activeert die onmisbaar zijn om zich gelukkig en blij te kunnen voelen. Een belangrijke spelt_plus zijn haar «goede» vetten. Het energierijke koren bevat hoogwaardige onverzadigde vetzuren - en géén cholesterine. Daarmee reinigt Spelt de bloedvaten en voormindert de kans op een hartinfarct. Haar essentiële vetzuren zijn levensbelangrijke bouwstoffen voor de celwanden en zenuwen.

Spelt is de enige graansoort, welke in het lichaam neutraal werkt, aldus noch zuur noch basisch. Wij bieden in ons assortiment diverse speltsoorten aan: Speltbloem, Speltrijst, Speltgries en Speltzemelen. enz. enz.

©04-07-2000-voedingswaar.nl

Spelt is zeer gezond

Naast speltbrood en speltmuffins is speltmeel ook heerlijk in soepen en sauzen maar ook te gebruiken voor bijvoorbeeld pannenkoeken. Pasta gemaakt van spelt is zeer gezond. Brood van speltmeel is bovendien een goed alternatief voor een gewoon tarwebrood.

Spelt is een minder bekend graangewas met een opvallend lange en slanke aar. Het is een oude soort graan die niet zo makkelijk kan worden verbouwd als tarwe. Uit het instituut voor prehistorische geschiedenis te Keulen wordt bericht dat het verbouwen van spelt reeds in de late steentijd, rond 2500 jaar voor Christus, een grote bloei kende. Honderd jaar geleden was de totale speltproductie in de wereld 9 keer zo groot als de tarweproductie.

In de afgelopen eeuw zijn er resistente tarwerassen gekweekt die geschikt zijn om als "monocultures" op grote percelen te worden verbouwd en bestand zijn tegen chemische "gewasbeschermingsmiddelen" en ook nog gedijen op uitgeputte grond welke met kunstmest is behandeld. Niet snel worden plat geslagen door regenbuien en die tenslotte machinaal kunnen worden geoogst. Doel van dit alles: een zo groot mogelijk economisch rendement.

Spelt mist alle technische "verbeteringen" die op tarwe zijn toegepast en bevindt zich nog in de oervorm.
Het gedijt niet op met kunstmest behandelde grond, heeft een vrij lange, slappe en dunne stengel vergeleken met tarwe, zodat het bij een zware regenbui snel plat gaat liggen en mede daardoor niet met machines geoogst kan worden.

Speltkorrels zijn vrij lang en smal en zitten stevig ingepakt in verschillende vliezen. De stevige omhulling van de speltkorrel heeft als voordeel dat het ontsmetten van het zaaizaad met chemische middelen. zoals bij tarwezaad niet nodig is en dat spelt minder door ziekten wordt aangepast, zodat chemische gewasbestrijdingsmiddelen niet nodig zijn. Ook bevat het meer vitamines en mineralen dan andere graansoorten.

Spelt is naast gezond voor mens en milieu vooral erg lekker !
Brood van speltmeel is bovendien een goed alternatief voor een gewoon tarwebrood. ©www.voedingswaar.nl 2000

Meer dan superieure smaak

Spelt is meer dan enkel een voedzaam product. Dit volkoren meel is het perfecte antwoord voor die mensen die goede en smakelijke volkoren producten willen eten. De organische, ongebleekte speltbloem is dezelfde graansoort met de meeste van de zemelen (vezels) verwijderd, en niets toegevoegd.

Zeer oude graansoort die appelleert aan de moderne gezonde voeding
Niet te verwarren met haver of tarwe, spelt is een lid van dezelfde graanfamilie maar is een volledig andere soort. Het is één van originele zeven granen die in de Bijbel wordt vermeld. Dit 9000 jaar oude graan kwam voor in "De Vruchtbare Halve Maan" ofwel Mesopotamië, en vond in de loop van de eeuwen zijn weg door heel Europa waar het voor honderden jaren een zeer populaire graansoort bleef. In het Duits is het is hun geliefde "Dinkel" en wordt nu nog steeds in een grote verscheidenheid van voedsel en dranken gevonden, van brood tot bier. Italianen noemen het "Farro" en daar wordt het gebruikt voor gastronomische soepen, pizzabodems, broden en cakes.

De delicate kern is het geheim

Het geheim van speltz' milde aroma en superieure prestaties kan worden toegeschreven aan de taaie buitenschil die de speltkern beschermt. In tegenstelling tot zachte tarwe welke zijn schil wanneer geoogst verliest, moet spelt graan worden vervoerd naar een speciaal verwerkingscentrum om het graan te reinigen en te ontdoen van zijn buitenste harde laag. Men gelooft dat de ondoordringbare buitenschil verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van de delicate, in water oplosbare kern. Het beschermt de korrel ook tegen verontreinigende stoffen en de insecten en verbetert het behoud van de voedingswaarden in de kern en verbetert versheid.

De voedingswaarde

Het unieke van spelt wordt ook afgeleid uit zijn genetische constructie en voedingwaarde profiel. Spelt heeft een hoge wateroplosbaarheid, zodat de voedingsstoffen gemakkelijk worden geabsorbeerd door het lichaam. Spelt bevat speciale koolhydraten die een belangrijke factor zijn bij het stollen van het bloed en het immuunsysteem stimuleren. Het is ook een buitengewone bron van vezels en heeft groot gehalte aan B-complexe vitaminen. Het totale eiwitgehalte is van 10 tot 25% groter dan de algemeen voorkomende variëteiten van commerciële tarwe.

Wij zijn er zeker van dat u ook de goede eigenschappen van spelt zult waarderen zodra u onze producten heeft geprobeerd.

Speltmeelzak

Nu in de 21 eeuw worden er weer steeds meer soorten spelt verbouwt.

Spelt soorten:

Bauländer Spelz, stamt af van een selectie uit Landsorten, bevat harde kleefstoffen en heeft goede bakeigenschappen.

Schwabenkorn, stamt af van een selectie uit Tiroler Spelz, bevat zachte kleefstoffen en heeft minder goede bakeigenschappen.

Oberkulmer Rotkorn, stamt af van een selectie uit Landrassen, bevat zachte kleefstoffen, heeft minder goede bakeigenschappen met een wat minder stevig deeg.

Roquin, stamt af van een selectie uit Lingnee24 (Altgold) en Ardenner, bevat harde kleefstoffen, geeft een goed deeg met goede bakeigenschappen.

Frankenkorn, stamt af van een selectie uit Roquin (Altgold) en Altgold, bevat harde kleefstoffen, geeft een stevig deeg met goede bakeigenschappen.

Holstenkorn, stamt af van een selectie uit Steiners Roter Tiroler en Bauländer Spelz, bevat harde kleefstoffen, geeft ook een stevig deeg met goede bakeigenschappen.

De bakker zou altijd met zijn leverancier er over moeten spreken, welke speltsoorten te leveren. De precieze overeenkomst van de baktechnische eigenschappen van het geleverde speltmeel in het bijzonder met kijk op de kleefconsistentie zouden moeten worden bepaald.

Andere toegelaten soorten zijn: Ostro, Schwabenspelz, Steiners roter Tiroler en Grünkern (Bauländer Spelz). In de afgelopen eeuw zijn er resistente tarwerassen gekweekt die geschikt zijn om als "monocultures" op grote percelen te worden verbouwd en bestand zijn tegen chemische "gewasbeschermingsmiddelen" en ook nog gedijen op uitgeputte grond welke met kunstmest is behandeld. Niet snel worden plat geslagen door regenbuien en die tenslotte machinaal kunnen worden geoogst. Doel van dit alles: een zo groot mogelijk economisch rendement.

Met speltgebak is in de laatste jaren ook in de bakkerijen een interessant nieuw aanbod ontstaan. Steeds meer ondernemingen bieden, vandaag de dag in het bijzonder ecologisch kwaliteits banket van of met spelt aan.
In principe is spelt goed geschikt voor de productie van brood en banket. Het hoge kleefgehalte van spelt, ook met matig intensieve cultuur aanbouw, is in principe zelfs geschikt een hiaat in het aanbod van graangrondstoffen te sluiten bij gebruik in de eko bakkerijen. Traditioneel werd spelt vaak gebruikt als "mixmeel".

Met de hervonden verscheidenheid aan speltsoorten en enkele aanpassingen in het bereidings en bakproces, kan er tegenwoordig weer 100% spelt gebruikt worden voor het hele scala aan bakkerijproducten.

Spelt is naast gezond voor mens en milieu vooral erg lekker !
Brood van speltmeel is bovendien een goed alternatief voor een gewoon tarwebrood.

klik hier om verder te lezen over spelt